Ο ΦΡΑΠΕΣ-ΝΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΡΑΤΕ ΧΩΡΙΣ ΝΤΟ

 

ΣΑΒΒΑΣ Π. ΜΑΣΤΡΑΠΠΑΣ

Δεν αποτελεί παραδοξότητα αν το καλοσκεφτεί κανείς το γεγονός ότι ο φραπές είναι μια καθ’ όλα Ελληνική ανακάλυψη. Το στιγμιαίο τούτο ρόφημα, ο στιγμιαίος κρύος καφές, αποτυπώνει επακριβώς την νεοελληνική κοσμοθεωρία.

            Το τελετουργικό ψήσιμο ενίοτε με φουσκάλες του παραδοσιακού καφέ, αυτού που λέμε Τούρκικο ή Ελληνικό που στην ουσία είναι Αραβικός, το ήσυχο επίσης τελετουργικό πιόσιμο του καφέ εκείνου αντικατέστησε αυτό το γρήγορο παρασκεύασμα που  εις τας χώρας της εσπερίας ονομάζεται επισήμως: «Ελληνικός καφές».

            Από τις νοικοκυρές των σπιτιών, τις μανάδες μας και τους τεχνίτες της οικοδομής, από τις ψευτοελίτ των ανωτάτων στελεχών μέχρι ακόμα ακόμα και τους κ.κ. ΒΟΛΕΥΤΑΣ (που έλεγε και ο Κ. Καραμανλής ο πρεσβύτερος) η ώρα του καφέ σηματοδοτούσε ένα ή δύο απολαυστικά διαλείμματα μέσα στην ημέρα.

            Γύρω στις 10 με 11 το πρωί και γύρω στους 5 με 6 το απόγευμα ξαφνικά οι άνθρωποι διέκοπταν τις όποιες ασχολίες του και μαζεύονταν για 10 με 15 λεπτά μαζί. Απέθεταν τα κουρασμένα τους σώματα, οι περισσότεροι με κόπο, σε καρέκλες και πολυθρόνες και μέσα από μια χαλαρή και ανεκδοτολογική πολλές φορές κατάσταση, παρείχαν ο ένας στον άλλον την ανθρώπινη θετική του ενέργεια! Γέλαγαν και επαναπροσδιόριζαν το τι είχαν ακόμα να κάνουν μέσα στην ημέρα και όλα αυτά εν μέσω συριχτών θορύβων και γουργουρητών απόλαυσης που προκαλούσε το ρούφηγμα του καφέ απ’ αυτούς τους θεριακλήδες. Πάλι ξαφνικά το αποχαυνωμένο εκ της απολαύσεως ύφος του προσώπου τους διαδεχόταν, ένα πρόσωπο εν πλήρη εγρήγορση και την δεκαπεντάλεπτη σωματική νωχέλεια μια ανεξήγητη από την μια στιγμή στην άλλη σβελτάδα στις κινήσεις!

            Αυτοί ήταν οι ρυθμοί της καθημερινότητας που είχαν οι άνθρωποί μας στον δικό μας γεωγραφικό-πολιτισμικό χώρο, αυτόν «της καθ’ υμάς ανατολής».

            Όμως από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 και δω οι ρυθμοί της ζωής μας άλλαξαν, τους διαδέχθηκαν άλλοι φρενήρεις ρυθμοί, όχι κατ’ ανάγκην όμως πιο παραγωγικοί, σίγουρα πιο εξοντωτικά απάνθρωποι… ανεξήγητα και αναίτια πολλές φορές απάνθρωποι.

            Οι άνθρωποι πια βιάζονταν και έτρεχαν «κάτι να προλάβουν», κάτι, που αν το εξετάσουμε με βάση τις ριζικές ανθρώπινες ανάγκες μπορεί να γίνει και αύριο ίσως ακόμα-ακόμα και του χρόνου!

            Τότε ήταν που εφευρέθηκε στην συμπρωτεύουσα αυτό το στιγμιαίο παρασκεύασμα, ο φραπές, ή το φραπεδάκι ή η φραπεδιά που όπως σημειώνει ο καθηγητής κ. Μπαμπινιώτης στο λεξικό του: «Παρασκευάζεται από ανακίνηση στο σέικερ, χωρίς να έχει βραστεί» (από στιγμιαίο καφέ και το όνομά του προήλθε από το γαλλικό frappe = «χτυπώ»).

            Οι άνθρωποι ρουφάνε έναν φραπέ το πρωί με την τσίμπλα στο μάτι και τρέχουν να προλάβουν το μετρό ή το λεωφορείο για να πάνε στη δουλειά τους αργοπορημένοι διότι καθυστέρησαν το βράδυ να κοιμηθούν αναίτια ίσως επειδή έβλεπαν τις ασυναρτησίες του μεγάλου κοινωνικοπολιτικού μας κριτή Λαζόπουλου στην τηλεόραση ή τις «πύλες του ανεξήγητου» του ανεκδιήγητου Χαρδαβέλα…

            Άλλοι, διότι υπάρχουν ανάλογες συμπεριφορές όσες και τα ανθρώπινα γούστα και οι ιδιοσυγκρασίες των ανθρώπων στο ρούφηγμα του φραπέ, άλλοι λοιπόν φτιάχνουν έναν φραπέ το πρωί ή παραγγέλνουν έναν από τον κυρ-Μήτσο τον καφετζή της γωνίας ο οποίος τους τον φέρνει περιποιημένο σε ποτήριον μιας χρήσεως το οποίον φέρει κάλυμμα στο στόμιόν του και βέβαια υποδοχή για το καλαμάκι. Τον περιφέρουν ως ανθοδέσμη, όπου πάνε, από γραφείο σε γραφείο από καναπέ σε καναπέ, από σκαμπό σε ντιβάνι (να μην γράψω όλους τους πιθανούς συνδυασμούς διότι είναι άπειροι)!

            Οι δε συμπαθής ομάδα των ταξιτζήδων των οποίων θαυμάζω την ευρηματικότητα έχει φτιάξει ειδική υποδοχή στο ταξί στο οποίο μπαίνει το κυπελάκι…

            Αυτοί λοιπόν, οι ανεκδιήγητοι τύποι που παριστάνουν τους πολυάσχολους και τους χιλιοπροβληματισμένους, που δεν προλαβαίνουν ούτε ένα διάλειμμα για φραπέ έστω να κάνουν, τον περιφέρουν όλη μέρα πίνοντας μια γουλιά ανά ώρα αποπνέουν μ’ αυτήν την εξεζητημένη δηθενίλα τους την παρατραβηγμένη νωχελικότητά τους, με τα κουρασμένα αργόσυρτά τους βήματα με το βαριεστημένο ύφος του άνετου που όλα τα ’χει δει στη ζωή και απλά τώρα βαριέται, μια συγκεκριμένη στάση ζωής.

            Τι σχέση έχουν λοιπόν τα άτομα αυτής της απεχθούς, αρακτής συνομοταξίας με το καράτε; Ένα άθλημα (δεν λέω Μπούτο) που έχει να κάνει.. με το «πνεύμα» της συνεχούς προσπάθειας;

            Και όμως αυτοί οι «φραπεδοκαρατίστες» (όχι και καρατέκα) έχουν εκχωρήσει και σ’ αυτόν τον χώρο!

            Από τότε που ο πρώτος φραπεδάνθρωπος δεν ήταν καν φραπεδοκαρατίστας, ήταν αρχές της δεκαετίας του 1990 εισχώρησε ως «προπονητής» με την φραπεδιά στο χέρι στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα καράτε (στο κλειστό γήπεδο Περιστερίου) και η τότε διοίκηση (προφανώς επειδή χρειαζόταν την ψήφο του) δεν του έκοψε το… χέρι. Πολλοί, άπειροι φραπέδες κυκλοφορούν «ανενόχλητοι» σε διάφορα «καρατικά» δρώμενα!

            Δεν μιλάω για τους θαμώνες των αγώνων που πάνω στις κερκίδες και τον φραπέ τους θα πιούνε και το τσιγάρο τους θ’ ανάψουν και την ζαμπονοτυρόπιτά τους θα φάνε!

            Μιλάω για τους ανθρώπους του «ΣΑΝ Καράτε», τους «διδασκάλους» πάνω απ’ όλα, αλλά και τους συνδικαλιστές και τους λοιπούς παράγοντες τους εμποτισμένους με την φιλοσοφία της ανατολής και τις αρχές της συνεχούς αυτοβελτίωσης!

            Είσαι στους αγώνες και ξαφνικά βλέπεις φραπεδοπροπονητάδες να καθοδηγούν τους αθλητές κρατώντας το απαραίτητο αξεσουάρ, το κυπελάκι του φραπέ στο δεξί τους χέρι. Διδάσκεις σ’ ένα σεμινάριο και παρατηρείς απ’ έξω να το παρακολουθούνε φραπεδοπροπονητές καθήμενοι βαριεστημένα σε μια καρέκλα, ρουφώντας ρωμαλέες γουλιές περιμένοντας σε να τελειώσεις για να προβούν σε δημοσιοσχετιστικές χειραψίες. Αναρωτιέμαι πόσα χρόνια έχουν να ιδρώσουν…

            Θα μου πείτε «μα γιατί τα έβαλες με τους φραπεδανθρώπους», τι λόξα κι αυτή, περνάνε τα χρόνια και παραξενεύεις και γίνεσαι γκρινιάρης και ποιοι έχουν σειρά άραγε τώρα μήπως αυτοί που καπνίζουν;  Θα σας απαντήσω κατ’ αρχήν αν και δεν είμαι καπνιστής κατανοώ απόλυτα τους λόγους του εθισμού και της εξάρτησης των καπνιστών.

            Η παρουσία των καπνιστών είναι διαφορετική  στον δικό μας χώρο. Οι καπνιστές κατανοούν κατ’ αρχήν ότι αυτό που κάνουν δεν αποτελεί και το απόλυτα ενδεδειγμένο πρότυπο για έναν αθλητικό αν μη τι άλλο χώρο. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο οι καπνιστές, κρύβονται ή καπνίζουν μισοκρυβόμενοι, πάντα βγαίνοντας για να φουμάρουν έξω από τους χώρους που διεξάγεται η αθλητική «δραστηριότητα». Το σημαντικότερο είναι ότι δεν προσπαθούν να επιβάλουν σε κανέναν αυτή τους την δραστηριότητα. Τις περισσότερες φορές απολογούνται και λένε και δείχνουν με την συμπεριφορά τους ότι θα θέλανε να κόψουν αυτή τη συνήθεια. Είναι οι καπνιστές συνηθισμένοι άνθρωποι που παλεύουν καθημερινά με τις μικροπροκλήσεις του εγώ τους όπως όλοι μας. κατά την ταπεινή μου γνώμη, ο καπνιστής μπορεί να είναι και καρατέκα. Ο καπνιστής-καρατέκα έχει πιθανόν περισσότερες προκλήσεις να υπέρβει αν φυσικά είναι μάχιμος καρατέκα και προπονείται καθημερινά, από κάποιον μη καπνιστή.

            Με την συνομοταξία των φραπεδοκαρατέκα δεν συμβαίνει όμως το ίδιο. Αυτοί προσπαθούν, ίσως ασυναίσθητα, αλλά αυτό υποδηλώνει ότι ουδέποτε υπήρξαν καρατέκα και ουδέποτε επηρέασε η τέχνη του κρατάτε-ντο τα άτομα αυτά έστω επιδερμικά, να επιβάλλουν αυτό το λάιφ στάιλ σ’ έναν χώρο κατ’ εξοχήν αντίθετο κοσμοθεωρητικά από το δικό τους πρότυπο ζωής.

            Σ’ έναν χώρο που το αξιακό σύστημα που υπηρετεί, όχι μόνο στο Μπούτο καράτε μα και στην αθλητική εκδοχή του είναι αυτό της συνεχούς παραγωγικής προσπάθειας και της συνεχούς και ανειρήνευτης πάλης με τον εαυτό μας και της υπέρβασης των ατομικών μας ορίων, εμφανίζεσαι εσύ βαριεστημένος αλλά άνετος ωσάν να ευρίσκεσαι εις Μυκονιάτικη Παραλία, με την φραπεδιά σου σαν να λες: «τι κάνετε εδώ βρε μ…, ιδρώνετε, σπάτε μύτες, δόντια γιατί; Η ουσία της ζωής δεν είναι η συνεχής προσπάθεια αλλά το αραλίκι».

            Σ’ ένα χώρο που έστω το θέμα του σεμιναρίου σου είναι το σπορ καράτε, τα παιδάκια ιδρώνουν, αγκομαχούν και αγωνιούν, εμφανίζεσαι εσύ ο προπονητής τους να σέρνεσαι από καρέκλα σε παγκάκι του γηπέδου με το φραπεδάκι σου σαν να τους λες: «Ιδρώστε κορόιδα και αν κάποιος από σας καταφέρει κάποτε να γίνει φραπεδοπροπονητής (μεταξύ μας πράγμα διόλου δύσκολο, αν σκεφτείτε τον ίδιο χλεχλέ να ξυπνάει το πρωί για να πάει στην οικοδομή) τότε θα μπορείς να κάθεσαι διότι θα υπάρχουν άλλα κορόιδα που θα ιδρώνουν».

            Είναι προφανές ότι μεταξύ ενός Λάιφ προτύπου ζωής που εξάγεται από τους καρατερίστες του Φραπέ-ντο (δηλαδή του δρόμου της φραπεδιάς) και ενός ισόβιου δρόμου που προϋποθέτει συνεχή εφίδρωση η αντίθεση είναι εμφανής και οι φραπεδοπροπονητές αποτελούν κακά πρότυπα για τους αθλούμενους νεαρούς καρατέκα! Στον αντίποδα αυτού του ψευτοδήθεν του μπερδεμένου και χωρίς στοχεύσεις τρόπου ζωής, αυτού που λέμε «ζω στο τρέξιμο» αγώμενος και φερόμενος από τις καταστάσεις, που με το φραπέ στο χέρι προσπαθώ να προλάβω ή προσποιούμε ότι προσπαθώ όλη τη μέρα να «κρατηθώ ξύπνιος» χρησιμοποιώντας εξωτερικά ερεθίσματα υπάρχουν φυσικά και άλλα πρότυπα ζωής τα οποία στοχεύουν δια μέσου της εσωτερικής πειθαρχίας να χειριστεί ο ίδιος ο άνθρωπος και να διεκπεραιώσει σύμφωνα με τους προσωπικούς του στόχους την ζωή του. Ένα απ’ αυτά τα αγωνιστικά πρότυπα ζωής προσφέρουν οι πολεμικές τέχνες ή τα μαχητικά αθλήματα. Οι πραγματικές μαχητικές τέχνες, το καράτε-ντο ειδικά και φυσικά το σπορ Καράτε (διότι εκεί είναι που πρέπει να υπερβαίνεις καθημερινά τον εαυτό σου μέσα σε λίγα χρόνια). Φιλοδοξούν (και κάποιες, λίγες φορές τα καταφέρνουν) να διδάξουν τον άνθρωπο που ασχολείται μ’ αυτές, ή έστω να του δώσουν κάποια πρότυπα συμπεριφοράς ότι πάντα και με όσες δυνάμεις έχουμε και μέχρι την τελευταία στιγμή πρέπει να παλεύουμε στην ζωή μας. Οι εισχωρούντες φραπεδιάρηδες στο χώρο αυτό κατ’ αρχήν είναι ασεβείς ως προς τις προσπάθειες των νεότερων που ίσως να είναι και μαθητές τους. Απαξιώνουν τις προσπάθειες που καταβάλουν και δίνουν ένα μήνυμα και ένα μοντέλο που φαντάζομαι θεωρητικά στα γυμναστήρια τους για «λόγους εγγραφής» κατακρίνουν!

            «Άλλα λοιπόν η γλώσσα λέει και άλλα οι πράξεις μας δείχνουν». Οι πράξεις μας δείχνουν να βυθιστούμε στον καναπέ μας με ύφος κουρασμένου αλλά σοφού ποντίφικα! Και αν φέρει ο δρόμος από τίποτα αγώνες ή σεμινάρια, τα νωχελικά μας βήματα και η φραπεδιά, θα αφήνουν αχνά στον αέρα το μήνυμα: «ότι μια φραπεδιά και μια πλαστική καρέκλα είναι το βασικότερο ζητούμενο στη ζωή»! Το ζητούμενο είναι κατά τη γνώμη μου να υπερβούμε αυτόν τον τρόπο ζωής «με τον φραπέ στο χέρι» ειδικότερα οι άνθρωποι που λένε ότι κάνουν καράτε και όχι να τον επιβάλλουν και σ’ αυτόν τον πολύπαθο χώρο.

            Η ιδεολογία του φραπέ έστω και αν αυτός έχει τις υψηλές προδιαγραφές του ονομαστού «ΛΕΝΤΖΟΥ» στην πλατεία Παγκρατίου, και η ιδεολογία του Καράτε-ντο είναι δύο εντελώς αντίθετες στάσεις ζωής!