Shotokan Karate – Μέρος Γ’

Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΟΥ SHOΤΟΚΑΝ
ΤΟΥ ΣΑΒΒΑ Π. ΜΑΣΤΡΑΠΠΑ

Στον δάσκαλο Nakayama, όπως είδαμε στο προηγούμενο μέρος του άρθρου μας, οφείλεται τόσο η οργάνωση των πρώτων αγώνων ελεύθερου Kumite, όπως και η σύλληψη της ιδέας της παγκόσμιας εξάπλωσης του Καράτε. Η σχολή των εκπαιδευτών της J.K.A. που ο ίδιος οργάνωσε, συνέβαλε προς αυτήν την κατεύθυνση, αποφασιστικά. Αρκετοί ήταν οι απόφοιτοί της που διασκορπίστηκαν σ’ όλον τον κόσμο, μεταλαμπαδεύοντας τις γνώσεις τους. Αν εμείς στο δυτικό ημισφαίριο γνωρίζουμε το Καράτε, αυτό οφείλεται αποκλειστικά σ’ αυτήν την ιδέα του δασκάλου NAKAYAMA και στις απαράμιλλες οργανωτικές του ικανότητες.
Ο Hideraka Nishiyama, ένας από τους συνιδρυτές της J.K.A. και ο Hirokazu Kanazawa, πρωταθλητής στους πρώτους αγώνες Καράτε, του έτους 1957, ήταν οι προσωπικότητες που διαδραμάτισαν τον σημαντικότερο ρόλο, για να υλοποιηθεί αυτή η ιδέα του Nakayama.
Οι δύο αυτές εκρηκτικές μορφές, απετέλεσαν τους πρώτους πρεσβευτές που δίδαξαν και οργάνωσαν σε πολλές χώρες το Καράτε και προλείαναν το έδαφος, για να δεχθεί στη συνέχεια τους άλλους Ιάπωνες δασκάλους.

HIDETAKA NISHIYAMA: Ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΣ ΤΟΥ SHOTOKAN

Η ιστορία του Shotokan Καράτε και η ζωή του δασκάλου Nishiyama, είναι στενά συνδεδεμένες. Ο Nishiyama γεννήθηκε στο Τόκυο, το 1928. Το 1943 ανακαλύπτει το Καράτε, σε ένα ντότζο που διηύθυνε o Gichin Funakoshi. Εκείνη την εποχή, ο Funakoshi ήταν 74 ετών και ο Nishiyama 15! Οι παλιοί δάσκαλοι επέβλεπαν τακτικά τις προπονήσεις, επεμβαίνοντας που και που σε τεχνικές λεπτομέρειες και διαπαιδαγωγώντας τις νέες γενεές, με τη συνεχή τους παρουσία και τις συμβουλές τους. Σε αυτό λοιπόν το περιβάλλον, ο Nishiyama κάνει το ξεκίνημα της εκμάθησής του.
Το 1945, ο Nishiyama μπαίνει στο πανεπιστήμιο Takushoku, που ήδη ήταν διάσημο για το Καράτε ντότζο του. Τέσσερα χρόνια αργότερα, στα 21 του, γίνεται αρχηγός της ομάδας του Καράτε, αυτού του πανεπιστημίου. Λίγο καιρό μετά, συμμετέχει στη δημιουργία της All Japan Collegiate Karate Association. Το 1951, παίρνει το δίπλωμά του στα οικονομικά. Το 1949 (ή λίγο αργότερα, ανάλογα με την πηγή), δημιουργήθηκε η Japan Karate Association (Nihon Karate Kyokai), με επίτιμο πρόεδρο τον Gichin Funakoshi και εκτελεστικό πρόεδρο τον Isao Obata. Οι Masatoshi Nakayama και Nishiyama, είναι μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου. Το 1955, η οργάνωση θα ανατεθεί στους Nakayama και Nishiyama, που εμφανίζονται σαν οι συνιδρυτές της «καινούργιας» JKA. Το 1960 αποφασίζει να εγκατασταθεί στην Καλιφόρνια, όπου το 1961 ιδρύει την All America Κarate Federation. Την ίδια χρονιά, διοργανώνει το πρώτο εθνικό αμερικάνικο πρωτάθλημα Shotokan.
Ο Nishiyama λοιπόν, αρχίζει να εμφανίζεται σαν ο μεγάλος πρωτοπόρος του Shotokan Karate εκτός Ιαπωνίας, όπου ο Nakayama συνεχίζει να διευθύνει πολύ αποτελεσματικά την JKA. Όταν κάποιος ρωτά τον Nishiyama, γιατί επιμένει στην «παραδοσιακή» πλευρά του Καράτε, απαντά: «Αυτό που με ενδιαφέρει είναι το Καράτε, έτσι όπως μας δίδαξε ο δάσκαλος Funakoshi. Θέλω να διατηρήσω άθικτες τις παραδόσεις της τέχνης μας, διότι πρόκειται περί τέχνης… Το Καράτε δεν είναι άθλημα, ακόμα κι αν κάνουμε αγώνες. Οι κανόνες των αγώνων, πρέπει να είναι η πιο δυνατή ακριβής αντανάκλαση, του πνεύματος της τέχνης μας… Σε ένα παραδοσιακό Καράτε, χρειάζονται παραδοσιακοί αγώνες». Ο Nishiyama λοιπόν, παρουσιάζεται σήμερα σαν ο μανιώδης υπερασπιστής μίας παράδοσης, στη δημιουργία της οποίας συνέβαλε και ο ίδιος.
Από τότε που εγκαταστάθηκε στην Καλιφόρνια, ο Nishiyama άρχισε να περιβάλλεται από ειδικούς διαφόρων τομέων, ώστε να κάνει το Καράτε του πιο επιστημονικό, πιο εποικοδομητικό για το σώμα, προσπαθώντας να αναπτύξει επίσης τη διάσταση της μάχης. Αυτή είναι χωρίς αμφιβολία η αιτία, όπου αν και είναι τόσο πολύ υπέρ της παράδοσης, δηλώνει ξεκάθαρα ότι είναι υπέρ των αγώνων, που κατά την γνώμη του, αναπτύσσουν σημαντικά προσόντα. Σήμερα, ο Nishiyama έχει μία αποστολή. Αυτή τού να μεταδώσει στις νέες γενεές την πραγματική τεχνική αλλά και την πραγματική φιλοσοφία της τέχνης του άδειου χεριού.
Το 1970, ο Nishiyama επικεφαλής μιας αρκετά μεγάλης ομάδας, ιδρύει τον ΙΑKF (International Amateur Karate Federation), μετά από τη διαφωνία που προέκυψε με την WUKO, κατά το 2ο Παγκόσμιο πρωτάθλημά της, που έγινε στο Παρίσι εκείνη τη χρονιά.
Μέχρι το 1985, για μία δεκαπενταετία, υπήρχαν δύο παγκόσμιες Ομοσπονδίες του Καράτε (η WUKO και η ΙΑΚF), που συνδιαλέγονταν με την Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή (Δ.Ο.Ε.), για το Ολυμπιακό μέλλον του Καράτε. Επικεφαλής της I.A.K.F. o Nishiyama, μετατρέπεται σε ηγέτη παγκοσμίου εμβέλειας.
Το 1985, η Δ.Ο.Ε. αναγνωρίζει την WUKO, η I.A.K.F. αυτοδιαλύεται και ο δάσκαλος Nishiyama δημιουργεί την I.T.K.F. (International Traditional Karate Federation), συγκεντρώνοντας έναν μικρό αριθμό χωρών γύρω του.
Είναι πολλοί οι άνθρωποι από τον κόσμο του Καράτε, που προσάπτουν στον Nishiyama την κατηγορία, ότι με τη δημιουργία της Ομοσπονδίας του, κράτησε το Καράτε διχασμένο και την Δ.Ο.Ε. δισταχτική να το εντάξει στο Ολυμπιακό πρόγραμμα. Άλλοι πάλι λένε, ότι αφού η συντριπτική πλειοψηφία είναι με την W.K.F., αυτό αποτελεί ένα πρόσχημα των «Αθανάτων».

Ο κ. Nishiyama πάντως, εμμένει στην παραδοσιακή πλευρά των αγώνων του.

HIROKAZU KANAZAWA: Ο ΑΝΑΝΕΩΤΗΣ ΤΟΥ SHOTOKAN

Ο δάσκαλος Kanazawa γεννήθηκε στην Ιαπωνία, στην επαρχία Iwate, το 1931. Ο πατέρας του και ο θείος του, ήταν ειδικοί του Ju-Jutsu, της σχολής Shinokoku. O Kanazawa ασκείται πρώτα στο Kendo, όπως πολλά γιαπωνεζάκια εκείνη την εποχή. Στη συνέχεια στρέφεται προς το Judo και το αγγλικό μποξ.
Οι πρώτες του επαφές με το Καράτε, γίνονται μέσω ενός συμμαθητή του, που του μαθαίνει τις αρχές του Καράτε της Οκινάουα. Αργότερα, ο Kanazawa θα σπουδάσει στο πανεπιστήμιο Nippon Dai, όπου θα συνεχίσει να εξασκείται. Σύντομα μεταπηδάει στο πανεπιστήμιο Takushoku, διάσημο για το ντότζο τού Shotokan. Εκεί, γίνεται μαθητής του Nakayama.
Λίγο μετά την είσοδό του στο πανεπιστήμιο Takushoku, o Kanazawa παρακινείται από τον Nakayama, να μπει στα ειδικά μαθήματα της JKA. Αυτά τα μαθήματα, είχαν σαν σκοπό τη δημιουργία της γιαπωνέζικης ελίτ του Shotokan: μαχητές δασκάλους με εμπειρία στις τεχνικές επικοινωνίας, την παιδαγωγική, τις ξένες γλώσσες και τις εμπορικές τεχνικές.
Το 1957, λίγους μήνες μετά τον θάνατο τού Funakoshi, ο Nakayama διοργανώνει ένα πρωτάθλημα Ιαπωνίας. Ο Kanazawa γράφεται στη λίστα των συμμετεχόντων. Αλλά μερικές μέρες πριν από τα τουρνουά, σπάει τη δεξιά του γροθιά. Παρ’ όλα αυτά, αυτός αποφασίζει να λάβει μέρος στους αγώνες. Προς γενική έκπληξη, κερδίζει αυτό το πρώτο ιστορικό πρωτάθλημα.
Μετά τη νίκη του το 1957, ο Kanazawa γίνεται δάσκαλος πλήρους απασχόλησης της JKA. Ακολουθεί την εκπαίδευσή του κάτω από τις οδηγίες του Nakayama και ήδη οραματίζεται να διαδώσει την τέχνη του στο εξωτερικό. Από το 1959, τον βρίσκουμε στα νησιά της Χαβάης και στην Ευρώπη. Οι επαφές του με την Ιαπωνία παραμένουν πάντα πολύ συχνές. Γρήγορα γίνεται ένας από τους μεγαλύτερους πρεσβευτές του Shotokan, σε όλον τον κόσμο. Όπου κι αν βρίσκεται, δημιουργεί ή ενισχύει τις βάσεις ενός Shotokan αγνού και δυνατού, εκπαιδεύει δασκάλους ποιότητας και συμβάλλει στη διεθνή φήμη της JKA.
Στην επαφή με τους νέους του μαθητές, ο Kanazawa προσαρμόζει τον τρόπο διδασκαλίας του, έτσι ώστε να είναι πιο αποτελεσματική. Τα φυσικά του παιδαγωγικά προσόντα, βρίσκουν στη Δύση ένα έδαφος πειραματισμού, ιδιαίτερα γόνιμο. Εάν, μέσω των ενεργειών του ο Kanazawa αποτυπώνει την εικόνα του Shotokan JKA, αποτυπώνει, χωρίς να το θέλει και την εικόνα της ίδιας του της προσωπικότητας. Ορισμένοι αρχίζουν λοιπόν να μιλούν για το «στυλ Kanazawa».
Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά το ξεκίνημά του στο εξωτερικό, το 1977, ο Kanazawa διασπάται επίσημα από την JKA και ιδρύει το δικό του κίνημα, με την επωνυμία Shotokan Karate International (SKI). Φεύγοντας από την JKA, ο Kanazawa μπόρεσε να δώσει ελεύθερη πορεία στη δική του δημιουργικότητα και στο προσωπικό του πνεύμα.
Αν και μεγάλος δάσκαλος του Shotokan, δεν δίστασε να επενδύσει σε πολλούς τομείς των πολεμικών τεχνών και να εξασκηθεί σε άλλα στυλ. Έτσι γίνεται μαθητής του Yo Meiji (το πραγματικό του όνομα είναι Yang Ming Che), του ιδρυτή του Taikyoku-Ken. Το Taikyoku-Ken είναι μία γιαπωνέζικη έκδοση του Taiji-Quan (Tai Chi Chuan). Δηλαδή ο Kanazawa εισήγαγε στην «σκληρή» ή «εξωτερική» πρακτική του Shotokan, του δικού του Shotokan, μία νέα διάσταση, «εσωτερική», προερχόμενη από τα παραδοσιακά κινέζικα στυλ. Ένα είδος επιστροφής στις πηγές.
Εκείνη την εποχή, αυτό το βήμα αμφισβητήθηκε πολύ και πολλοί ήταν εκείνοι που αμφέβαλαν έντονα για το μέλλον τού «στυλ Kanazawa», δεδομένου ότι, ο δάσκαλος ενδιαφερόταν επίσης για το στυλ Goju – Ryu.
Για να συγκεκριμενοποιήσει τα αποτελέσματα των ερευνών του, ο Kanazawa έφτασε μέχρι το σημείο να δημιουργήσει καινούργια Κάτα. Αυτός ο τρόπος ενέργειας, όσο κι αν εκπλήσσει κάποιους, εγγράφεται κυρίως στην μεγάλη παράδοση των πολεμικών τεχνών γενικά και του Καράτε ειδικότερα. Το στοίχημα που έβαλε ο Kanazawa ήταν δύσκολο αλλά μπορούσε κανείς να περιμένει τίποτε άλλο, από έναν χαρακτήρα τόσο δυναμικό;
Τελικά, φαίνεται ότι ο δάσκαλος έχει κερδίσει το στοίχημα. Το «στυλ Kanazawa» έχει γίνει σήμερα σχολή. Το SKI έχει μέλη σε πάνω από 90 μέλη χώρες και οι σχολές, δεν παύουν να πολλαπλασιάζονται σε όλον τον κόσμο. Η τεχνική και η φιλοσοφία του δασκάλου, αναγνωρίζονται τώρα παγκοσμίως. Όταν ρωτάται πάνω στις θεμελιώδεις αρχές της τέχνης του, ο δάσκαλος λέει: «Δεν πρέπει ποτέ να παραμελούμε την πνευματική διάσταση. Αυτή θα σας επιτρέψει να εξασκείτε σε όλη σας τη ζωή, ένα Καράτε ισορροπημένο και πραγματικά προσαρμοσμένο στις ανάγκες σας. Άπαξ και το πνεύμα είναι σωστό, τα άλλα έρχονται εντελώς φυσικά».

Στο επόμενο τεύχος: ΜΕΡΟΣ Δ (τελευταίο)

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ SHOTOKAN ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Randall G. Hassell “SHOTOKAN KARATE: Its History and Evolution” Focus Publication, St. Louis Missuri.

2. Γαλλικό περιοδικό KARATE – BUSHIDO – τεύχος 16

3. Περιοδικά: «ΔΥΝΑΜΙΚΟ», “BUDO & SPORT”, “DOJO”.

Αναδημοσίευση από το 9ο τεύχος του περιοδικού «Μονοπάτι του Πολεμιστή»